مجمع سخنرانى پرسوزى ايراد نمود . مجمع دوم مجمع « كلرمون » [ 43 ] بود كه به دعوت پاپ « اوربانوس » دوم [ 44 ] در سال 1095 در اين شهر ترتيب يافت . در اين مجمع دويست و پنجاه نفر اسقف ، چهارده بطريق ، چهارصد راهب و هزاران تن نجيب‌زاده بزرگ شركت داشتند . خطابهء پاپ در اين مجمع براى حاضران بسيار شورانگيز بود او گفت : « اى ياران مسيح ، آن سرزمين مقدس كه از بركت وجود مخلص ( عيسى مسيح ) تبرك يافته ، آن دخمه‌اى كه از آن نجات‌دهندهء ماست ، آن كوهستانى كه عيسى به خاطر نجات ما در آن بسر برد و محنت كشيد ، آن مزارى كه در آن دفن گرديد اينك تماما به تصرف دشمن درآمده و ميراث مشركين شده‌اند . آن كليساهاى مقدس ، آن اماكن فروزانى كه جهان را تابناك كرده بودند ، اكنون در مغاك تاريكى فرو رفته و از نظرها ناپديد شده‌اند . بطورى كه در سراسر آن سرزمين پهناور حتى يك وجب خاكى كه در آن براى خدا عبادت شود باقى نمانده است . همان بيت المقدسى كه مايهء افتخار و سرچشمهء فياض ما بود اينك به دست مسلمانان افتاده و به غير از مآثر دينيهء خود اثر ديگرى در آن باقى نگذارده‌اند . آسيايى كه مملو از ثروت و تمول بود ( آسياى صغير ) امروز بواسطه مظالم و تعديات مسلمين ، هستى و ثروت خود را از دست داده و با فقر و بدبختى هم‌آغوش است . انطاكيه و فنيقيه به تصرف مسلمين درآمده ، و تركها تا حدود هاليسطوس و بلكه تا پشت دروازه‌هاى قسطنطنيه تاخته‌اند ، و قريبا تمام كشورهاى اروپا را تصاحب خواهند كرد . » پاپ آنچنان با هيجان حرف مىزد و مخصوصا مردم فرانسه را مورد خطاب قرار مىداد و نمايندگان سلاطين را كه در مجمع حاضر بودند مخاطب مىساخت كه همه به يك صدا و با يك احساس حرفهاى او را تصديق مىنمودند . پاپ ادامه داد « اى دلاوران عزيز آن شمشيرى را كه تاكنون به سينهء يكديگر فرو مىبرديد و در مقابل اهانتى كوچك با برادران دينى دوئل مىكرديد اكنون بايد به سينهء دشمن فرو بريد ، امروز وقت آن رسيده كه به اهانتهايى كه به قبر مسيح مىشود خاتمه دهيد . اين جهادى كه امروز عازم آن هستيد تنها براى فتح بيت المقدس نيست ، بلكه بايد تمام اقليم پرثروت آسيا و خزائن آكنده و بىحساب آن را تصاحب نماييد . امروز بايد به جانب بيت المقدس رفته و تمام آن